กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง เริ่ม 1 ตุลาคม 2569 — สรุปสิ่งที่นายจ้างต้องทำ ก่อนถึงวันจริง

ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไปและยังไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ มีหน้าที่ตามกฎหมายในการหักเงินสะสมจากลูกจ้างและจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง นี่คือหน้าที่ใหม่ที่กระทบงานเงินเดือนของแทบทุกบริษัทขนาดกลางขึ้นไปในประเทศไทย บทความนี้สรุปเฉพาะสิ่งที่นายจ้างต้องรู้และต้องทำ อ้างอิงจากกฎหมายที่ประกาศแล้ว

กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างคืออะไร

กองทุนตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 หมวด 13 (มาตรา 126–138) มีหลักการคล้ายการออมภาคบังคับ: ลูกจ้างถูกหักเงินสะสมส่วนหนึ่งจากค่าจ้าง นายจ้างจ่ายเงินสมทบเท่ากัน เมื่อลูกจ้างออกจากงานไม่ว่ากรณีใด — ลาออก เลิกจ้าง หมดสัญญา เกษียณ หรือเสียชีวิต — ลูกจ้างหรือผู้รับประโยชน์ได้รับเงินก้อนทั้งสองส่วนคืนจากกองทุน

ทำไมเพิ่งมาบังคับตอนนี้

กฎหมายแม่มีมาตั้งแต่ปี 2541 แต่เพิ่งมีพระราชกฤษฎีกากำหนดวันเริ่มเก็บเงินจริง (ประกาศราชกิจจานุเบกษา 15 พฤศจิกายน 2567) เดิมกำหนดเริ่ม 1 ตุลาคม 2568 ต่อมาคณะรัฐมนตรีมีมติ (26 สิงหาคม 2568) เลื่อนออกไป 1 ปี — วันบังคับใช้จริงคือ 1 ตุลาคม 2569

ใครต้องเข้า ใครได้รับยกเว้น

จุดที่นายจ้างมักเข้าใจผิด: การยกเว้นนับรายลูกจ้าง ไม่ใช่รายบริษัท — บริษัทที่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพแต่มีพนักงานบางส่วนไม่ได้เป็นสมาชิก ยังมีหน้าที่กับพนักงานกลุ่มนั้นอยู่

ลูกจ้างที่อยู่ในข่ายรวมถึง พนักงานทดลองงาน พนักงานชั่วคราว พนักงานสัญญาจ้างมีกำหนดเวลา แรงงานต่างด้าว และพนักงานที่จ้างต่อหลังเกษียณ ส่วนที่ไม่อยู่ในข่ายคือผู้รับจ้างอิสระที่นายจ้างไม่มีอำนาจบังคับบัญชา และนักศึกษาฝึกงานตามหลักสูตร

หักเท่าไหร่ คิดจากอะไร

• อัตราช่วงแรก (1 ตุลาคม 2569 – 30 กันยายน 2574): ฝ่ายละ 0.25% ของค่าจ้าง (ลูกจ้างถูกหัก 0.25% + นายจ้างสมทบ 0.25%) และตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2574 เพิ่มเป็นฝ่ายละ 0.5% — ตามกฎกระทรวงกำหนดอัตราเงินสะสมและเงินสมทบกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง พ.ศ. 2568 (ราชกิจจานุเบกษา 15 กันยายน 2568)
• ไม่มีเพดานค่าจ้าง — ต่างจากประกันสังคมที่คำนวณบนเพดานค่าจ้าง (ปัจจุบัน 17,500 บาท ตามกฎกระทรวงที่มีผล 1 มกราคม 2569) กองทุนนี้คิดจากค่าจ้างจริงทั้งจำนวน พนักงานเงินเดือนสูงจะถูกหักมากตามจริง
• ฐานที่ใช้คือ ค่าตอบแทนการทำงานตามสัญญาจ้าง — เงินได้ที่เป็นสวัสดิการหรือเงินจูงใจ (เช่น โบนัส) ไม่นำมารวม

ตัวอย่าง: พนักงานเงินเดือน 30,000 บาท ถูกหัก 75 บาท/เดือน นายจ้างสมทบอีก 75 บาท — ต่อพนักงาน 100 คน เงินเดือนเฉลี่ย 20,000 บาท ต้นทุนใหม่ฝั่งนายจ้างประมาณ 5,000 บาท/เดือน

ต้องยื่นอะไร เมื่อไหร่

ถ้าไม่ทำ เกิดอะไรขึ้น

ไม่ยื่นแบบ ไม่แจ้งเปลี่ยนแปลง หรือแจ้งข้อมูลเท็จ มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนการนำส่งเงินช้าหรือไม่ครบ ต้องจ่ายเงินเพิ่มร้อยละ 5 ต่อเดือนของเงินที่ค้าง

คำถามที่นายจ้างถามบ่อย

เช็คลิสต์เตรียมตัวก่อน 1 ตุลาคม 2569

1. นับจำนวนลูกจ้างจริงวันนี้ — ถึง 10 คนหรือไม่ (รวมทดลองงาน/ชั่วคราว)
2. ไล่รายชื่อว่าใครเป็น/ไม่เป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ — กลุ่มที่ไม่เป็นคือกลุ่มที่ต้องเข้ากองทุนนี้
3. ตัดสินใจเชิงนโยบาย: จะเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง หรือตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพให้ครอบคลุมทุกคนแทน (ตั้งได้ก่อน ต.ค. = ได้ยกเว้นพร้อมยกระดับสวัสดิการ)
4. เตรียมระบบเงินเดือนให้รองรับรายการหักใหม่ + อัปเดตสลิป
5. ยื่นแบบ สกล.3 ขึ้นทะเบียน + ให้พนักงานกรอก สกล.5 (ผู้รับประโยชน์)
6. แจ้งพนักงานล่วงหน้า — เงินเดือนตุลาคมจะถูกหักครั้งแรก อย่าให้พนักงานเห็นยอดหักโดยไม่รู้ที่มา
7. วางปฏิทินนำส่งก่อนวันที่ 15 ของทุกเดือน เริ่ม 15 พ.ย. 2569